Çocuklu aile için seyahate çıkmak, çok eğlenceli ve hoş olabileceği gibi, herkes için alabildiğine yorucu ve sinir bozucu da olabilir. Sonucun nasıl olacağı şu iki etkene bağlıdır:

• Çocukların yaşa göre davranışlarını bilmek
• Ciddi ve dikkatli bir planlama

Tatilinizi nerede geçireceğinize karar verdikten sonra oraya nasıl gideceğinize karar vermeye sıra gelir.Büyük çocuklar için uzun araba ve otobüs yolculukları pek sorun olmasa da 2 yaş altı çocuklar için uzun yolda ilk tercihin "uçak" olmasında yarar var.

Hava Yolculuğu
Genel olarak 2 yaş altı bebekler, ayrı bir koltuk işgal etmedikçe iç hatlarda ücretsiz yolculuk yapabilirler. Ne varki, güvenlik gerekçesiyle anne-babanın dizi üzerinde yolculuk artık pek önerilmemekte. Gerçi Türkiye'de bu konuda standard bir uygulama yok ama, örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde Pediatri Akademisi, 2 yaş altı bebeklerin, Federal Havacılık Dairesi'nce onaylı koltuklarda yolculuk yapmasına onay veriyor. Bu durumda, eğer uçakta boş koltuk yoksa, bebek için ayrıca bilet almak gerekiyor. Biraz pahalı bir yol ama, hem güvenliğiniz, hem de rahatınız için bebeğinizin bu tür bir koltukta oturmasında yarar var.

Nerede oturmalı?
Bir diğer konu, uçakta yer seçimi. Rahat giriş çıkış açısından koridor tarafında oturmakta, daha iyisi, önde ya da acil çıkış kapılarının hemen arkasındaki koltuklar bebek ve çocukların gözünüzün önünde daha geniş hareket alanları olması açısından tercih edilmeli.

Yanımıza ne almalı?
Uçuş ve yolculuk sonrası 24 saatte ihtiyaç duyacağınız herşey kabin bagajınızda olmalı. Bu cümlenin altını, Yeşilköy Havaalanında olan bir kaza nedeniyle İzmir Havaalanı'nda valizinden ayrı 24 saat geçirmiş biri olarak özellikle çiziyorum. Aynı şey bagajınızın kaybolması durumunda da geçerli. Sadece en gereklileri alın ama şunları sakın unutmayın:

• Sandviç türü yiyecekler
• Yedek kıyafet
• Alt bezi
• Kitap, oyuncak
• Gerekli ilaçlar (ilaçlar için özel-tercihan kilitli- ayrı bir çanta)
• Kalkış ve inişlerde olası kulak ağrılarını azaltmak için emzik/ biberon (Daha büyük çocuklar için ciklet çiğneyebilir.)

Çocuğunuzun kulak akıntısı yada solunum yolları rahatsızlığı varsa, alması gereken ilaçları doktoruyla konuşun.

Araba Yolculuğu
Otomobil yolculuğunun en önemli unsuru, arabadaki herkesin emniyet kemeri kullanması, bebeklerinse özel araç koltuklarında seyahat etmesidir. Eğer bebeğiniz araç koltuğunda uzun yola alışık değilse bir kaç kısa alıştırma yolculuğu yapın. Yolculuk sırasında sıkılmaması için çocukla konuşmak, yol ve çevre hakkında ona bilgiler vermek, masal vb. anlatmak yararlı olacaktır. Sakın onun hiç bir gerekçeyle koltuğundan çıkmasına izin vermeyin. Çocukların, bazı kuralları tartışmadan kabul etmesi gerekir; bunlardan biri de "her zaman özel araç koltuğunda yolculuk yaparız" olmalıdır. İstanbul trafiğinde her gün rastladığımız önde annesinin kucağında çevreye gülücükler saçarak dolaşan mutlu bebeklerin, en küçük bir kazada ölümcül yaralanmalara maruz kaldığını söylemeye gerek bile yok.

• Yolculuk hazırlıklarına bir kaç hafta önceden başlayın. Yazarak, tek tek "yanınıza alınacaklar listesi" yapın.
• Otel rezervasyonunu önceden yapmak olası kötü sürprizlerden sizi koruyabilir.
• Araba kullanma rekoru denemeyin. 6 saatten fazla durmadan arabada kalabilecek az çocuk vardır.
• Çocuklar, sabah erken saatte daha rahat yolculuk yaparlar, bunu dikkate alın.
• Bebek arabada uyuyabiliyorsa ve kendinize "güveniyorsanız" gece yolculuğuda düşünülebilir.
• Sık mola verin, molalarda top vb. oyunlarıyla çocuğunuzu rahatlatın.
• Bir kişinin arkada çocuk/larla olması mutlaka gereklidir.

Son söz;araba yolculuğu sırasında çocuğunuza karşı, kararlı, sabırlı ve anlayışlı olun.

Eğlence:
Çocuğunuzun en sevdiği oyuncakları yanınıza almaya çalışın. Sadece araba yolculukları için hazırlanmış oyuncaklar vardır, onları da yolculuk öncesi gözden geçirmekte yarar var. Bu tür oyuncaklar, çocuğun gözünde yolculukla bütünleşeceği için, daha da yararlı olabilir.

Çocuklara yönelik şarkı-masal kasetleri çok işinize yarayacaktır. Kendi şarkılarınızı, seslerinizi de kaydederek, oldukça eğlenceli zaman geçirebilirsiniz.

Kağıt, kalem-boya kalemi bir de masa görevi görecek ters çevrilmiş tepsi, çocuğunuzun yaşı uygunsa size çok rahat nefes aldırabilir.

Şunu unutmamakta yarar var, çocukların dikkat toplama süreleri kısıtlıdır, hiç bir oyun/oyuncak onların ilgisini saatlerce çekmeyecektir. Ancak başlangıçta gözünüzü korkutan araba yolculuğu, çocuğunuz için ummadığınız ölçüde eğlenceli ve öğretici olabilir.

İlk Yardım Çantası
Şunlar mutlaka çantada olmalı:

• Beden derecesi
• Tıbbi flaster
• Elastik bandaj
• Ağrı kesici
• Böcek/sinek kovucu
• Antibiyotik
• Aile bireylerinin kullandığı her tür ilaç

Çantanın yol boyunca elinizin altında ve kilitli olmasına özen gösterin -kilitleme, özellikle zehirlenme ihtimali olan yaştaki çocuk varlığı durumunda önemlidir.

Hastalık Durumunda
Çok zorunlu değilse, hasta çocukla yada bulaşıcı hastalıklı biriyle temas etmiş çocukla yola çıkmayın. Bulaşıcı hastalığın kuluçka süresini doktorunuza sorun ve yolculuğu bu sürenin sonuna erteleyin.

Uzun yol özellikle de yurtdışı seyahat öncesi çocuk doktorunuzla mutlaka görüşün. Eksik aşınız olup olmadığını belirleyin. Doktorunuzun telefon numaralarını yanınıza alın. Acil durumlarda gerekebileceği için mümkünse gideceğiniz yerde bağlantı kurabileceğiniz doktor adı-telefon numarası edinin.

Araç tutması:
Çocuğunuzu araba tutuyorsa şu önlemleri alabilirsiniz:

• Yolculuk öncesi çok hafif yemekler yedirin.
• Hafif giysiler giydirin, arka koltukta ortada oturtun.
• Sürekli yola bakmasını sağlamaya çalışın, okuma, oyun vb. işler yaptırtmayın.
• Güneş gözlüğü takın
• Arabada sigara içmeyin
• Arabaya temiz hava girmesi için ara ara cam açın.
• Gerekirse doktorunuzun önerdiği bulantı önleyici ilaçlar verin.

Yiyecek-İçecek
Yol için yeteri kadar sandviç vb. kuru gıda bisküvi, kraker, meyva mutlaka gerekir. Çok tuzlu gıdalar su ihtiyacını dolayısıyla da tuvalet molası sayısını artırır, pek alınmamasında yarar var. Bebekler için olabildiğince hazır ve tek kullanımlık ürünleri tercih edin. Termos ve su mutlaka olsun.

Olabildiğince herkesin yiyeceğini ayrı paketlemeye çalışın.

Diğer gereksinimler

• Kağıt havlu, ıslak mendil yeterince alınmalı.
• Kirli çamaşırlar ve arabada kusma durumunda kullanmak için bol miktarda plastik poşet/torba.
• Ara sıra da olsa altını ıslatanlar için yatağa serilecek plastik örtü.
• Çocuğunuzun karanlıkta uyuma sorunu varsa küçük bir ışık kaynağı.
• Aşırı sıcakta koltuğa sermek üzere çarşaf/havlu.
• Şemsiye -çocuğunuz için de olmasında yarar var.