Hamile Kalmaya Karar Vermeden
Öncesi
İnsanın hayatında verdiği en
önemli kararlardan birisi de çocuk
sahibi olmak. Ancak bu güç karar
verildiğinde hamile kalmadan önce
hem ruhsal hem de fiziksel olarak
hazır olmak gerekiyor.Kadın
Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr.
Alper Mumcu “Sağlıklı bir hamilelik
dönemi geçirmek, sağlıklı ve rahat
bir doğum yapmak ve sağlıklı bir
bebeğe sahip olmak için hamile
kalmaya karar verdiğinizde
doktorunuzla görüşmeniz
önemlidir.”diyor.
İnsanın hayatında verdiği en önemli
kararlardan birisi de çocuk sahibi
olmak. Ancak bu güç karar
verildiğinde hamile kalmadan önce
hem ruhsal hem de fiziksel olarak
hazır olmak gerekiyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Op. Dr. Alper Mumcu “Sağlıklı bir
hamilelik dönemi geçirmek, sağlıklı
ve rahat bir doğum yapmak ve
sağlıklı bir bebeğe sahip olmak için
hamile kalmaya karar verdiğinizde
doktorunuzla görüşmeniz
önemlidir.”diyor.
Gebelik öncesi muayene yaptırmak
gerekir mi?
Op. Dr. Alper Mumcu: Anne olmaya
karar verildiğinde ilk yapılması
gereken gebeliği takip etmesi
istenilen hekim ile temasa geçmek,
randevu almak ve muayeneye
gitmektir. Gebelik öncesi muayenenin
birtakım amaçları vardır. Sağlık
durumu ile ilgili amaçların dışında
sizin hamileliğinizi takip etmesini
ve doğumunuzda eşlik etmesini arzu
ettiğiniz hekiminizi tanımanız ve
pozitif diyalog kurmanız açısından
da bu ilk ziyaret son derece
önemlidir. Doktorunuzla kuracağınız
diyalog hamilelik takiplerinin
önemli bir detayıdır. Doktorunuz
"ben bebek sahibi olmak istiyorum"
diye başvurduğunuzda sizin genel
sağlık durumunuz ile ilgili ana
hatları çıkartmaya çalışacak ve
olası problemleri saptayarak bunları
tedavi edecektir.
Muayenenin aşamaları nelerdir
Op. Dr. Alper Mumcu: Muayenenin ilk
aşaması görüşmedir. Bu görüşmede
doktorunuz ilk önce sizi tanımaya
çalışacaktır. Yaşınız, mesleğiniz,
kaçıncı evliliğiniz olduğu gibi
sizin için önemsiz görünebilecek
bazı bilgiler doktorunuza önemli
ipuçları verebilir. Bunlardan
mesleğiniz özellikle önemlidir.
Meslek ile ilgili faktörler genel
sağlık durumu dışında hamilelikte de
zararlı olabilmektedir. Doktorunuz
daha sonra kalp hastalığı, diabet,
karaciğer hastalığı, böbrek
hastalığı gibi kronik sistemik
hastalığınız olup olmadığını
sorgular. Bu hastalıkların varlığı
hamileliğin size zarar vermesine
neden olabileceği gibi bebeğinizin
sağlıklı gelişimine engel olabilmesi
açısından da önemlidir. Sistemik
hastalıklar gözden geçirildikten
sonra sıra daha spesifik olan
jinekolojik hastalıklara gelir.
Miyom, yumurtalık kisti,
endometriozis gibi hamileliğe engel
olabilecek durumların varlığına
yönelik ipuçları aranır ya da daha
önceden bu tür durumların varlığı
tespit edilmiş ise uygulanan
tedaviler ve sonuçları ile ilgili
bilgi edinilir. Bazı jinekolojik
hastalıklar ve enfeksiyonlar hamile
kalmada güçlüğe ya da hamile
kalındığında düşüklere neden
olabildiğinden jinekolojik öykü son
derece önemlidir. Eğer daha önce
doğum yaptıysanız bebeklerin doğum
haftaları, doğum kiloları, doğum
şekli, eylem ve doğum sırasında
yaşanan özellikler değerlendirilir.
Eğer daha önceden tekrarlayan
düşükler, sakat ya da ölü doğumlar
varsa doktorunuz yeniden hamile
kalmanıza izin vermeden önce
bunların nedenlerini araştırmak ve
gerekiyorsa tedavi etmek
isteyecektir.
Görüşmenin bir başka amacı da
anne-baba adayının yaşam ve beslenme
alışkanlıklarının ortaya
çıkarılmasıdır. Bu alışkanlıklar
hamileliğe ve bebeğe zarar
verebileceği için mutlaka
sorgulanmalıdır. Düzenli ya da
düzensiz kullanılan ilaçlar hekim
ile tartışılmalı, bunların gebeliğe
ve bebeğe olan etkileri
sorgulanmalıdır. Öte yandan alerji
varlığı ve hangi maddelere karşı
allerjik olunduğu da önemlidir.
Laboratuar incelemeleri de yaptırmak
gerekir mi?
Op. Dr. Alper Mumcu: Öykü ve
muayeneden sonra sıra bunlarla
saptanamayan faktörlerin incelenmesi
gerekir. Bu inceleme laboratuvar
yardımıyla yapılır. Bilinen herhangi
bir hastalığı olmayan kişilerde
rutin testler istenir. Rutin testler
şunlardır:
• Tam kan sayımı
• Tam idrar tetkiki
Anne ve babanın kan grupları
• Toksoplazma ile ilgili testler
• Rubella (kızamıkçık) ile ilgili
testler
• Hepatit B ile ilgili testler
• Açlık kan şekeri (AKŞ) bakılması
son zamanlarda önerilmemektedir
çünkü AKŞ sadece var olan aşikar
diabeti gösterir. Bunun yerine 50
gram glukoz ile yapılan tarama testi
daha önemli bilgiler verebilir.
Bunlar dışında belirli bir yakınma
ya da bulgu varsa buna yönelik
incelemeler yapılır. Örneğin adet
düzensizliği varlığında tiroid ve
prolaktin hormonları da dahil olamak
üzere detaylı hormon incelemesi
gerekli olabilir. Jinekolojik
hastalık dışında bir patoloji
saptandığında doktorunuz ilgili
branştan konsülatasyon isteyecektir.
Muayene sonucunda ne önerilerde
bulunuyorsunuz?
Op. Dr. Alper Mumcu: Tüm incelemeler
yapıldıktan ve hamile kalmaya engel
bir durum olmadığı gösterildikten ya
da var olan patolojiler tedavi
edildikten sonra sıra önerilere
gelir.Yapılan tetkiklerde rubella'ya
karşı bağışık olmadığınız saptanırsa
aşı olmanız gerekir. Ancak bu aşı
canlı virüslerden yapıldığı için aşı
sonrası 3 ay süreyle hamile
kalmamanız ve bu sürenin sonunda
bağışılık gelişlip gelişmediğini
kontrol ettirmeniz gereklidir.
Eğer diabet (şeker hastalığı)
saptanmış ise kan şeker düzeyinizin
mutlaka normal düzeyde tutulması
gerekir Yapılan araştırmalar kan
şekeri yüksekliğinin hamilelik
üzerinde olan olumsuz etkilerinin
döllenme olmadan çok daha önce
başladığını ortaya koymuştur.
Sigara ve alkol konusundaki
görüşleriniz nelerdir?
Op. Dr. Alper Mumcu: Sigarayı
bırakmak için anne olmayı istemekten
daha iyi bir sebep olamaz. Sigara
kadında yumurta, erkekte sperm sayı
ve kalitesini azalttığından gebe
kalmada güçlüğe neden olabilir.
Sigara içen gebelerin bebekleri
düşük doğum ağırlıklı olabilmekte,
bu kadınlarda düşük ya da erken
doğum daha sık görülmektedir. Yeni
yayınlanan bir çalışmada gebelikleri
boyunca sigara kullanan kadınlardan
doğan erkek çocukların ileriki
yaşamlarında suç ve şiddete olan
eğilimlerinin artmış olarak
bulunması ilginçtir. Benzer şekilde
alkol de gebe kalma şansını bir
miktar azaltır. Anne karnında alkole
maruz kalan bebeklerde uzun dönemde
zeka gerilikleri, öğrenme
bozuklukları, davranış bozuklukları
görülebilir. Yine yapılan bir
çalışmada haftada 1-5 kez alkol
kullanan kadınların hiç
kullanmayanlara göre daha zor gebe
kaldıkları saptanmıştır. Alkol
erkekte de sperm sayısı ve
kalitesini azaltır.
Hamile kalmadan önce beslenmede
dikkat edilmesi gereken noktalar var
mıdır?
Op. Dr. Alper Mumcu: Gebelikte
olduğu gibi gebe kalmaya karar
verildiğinde de beslenme son derece
önemlidir. Suni tatlandırıcılar,
kafein gibi pek çok maddenin
kullanımı azaltılmalıdır. Kilo
fazlalığı varsa bunları vermek için
en iyi dönem gebelik öncesidir.
Çünkü gebelikte diet önerilmez.
Yaygın kanının aksine beslenme
bozukluğu olmayan kişilerde hamile
kalmadan önce vitamin takviyesi
gerekmez. Bu durumun istisnası folik
asittir. Hamile kalmadan önce B
grubu vitaminlerden biri olan folik
asit takviyesi faydalı olmaktadır.
Günde alınan 400-800 mikrogram folik
asit bebekdeki merkezi sinir sistemi
anomalilerini %50'ye yakın oranda
azaltır.
