Başlığı: Hamilelikte burun
kanaması ve burun tıkanıklığı
BURUN KANAMASI
Değerli Okurlar,
Bu ayki yazımızda sizlerle
çocuklarda burun kanamaları konusunu
paylaşmak istiyorum. Burun
kanamaları hem anne, babaları hem de
çocuklarımızı rahatsız eden bir
sorundur. Aslında burun kanaması bir
hastalık olmayıp, lokal (burun ile
ilgili) veya sistemik (kanla ilgili)
bir hastalığın neticesindedir.
Vücudumuzun bir bölgesinin kanaması
özellikle bu bir çocuk ise anne
babaları üzen, çocukları ise
sıkıntıya sokan bir durumdur.
Sabahları yastığa – çarşafa bulaşmış
birkaç kan damlası veya sınav
esnasında kağıda düşün damlalar
mevcut hastalıktan daha çok moral
bozucudur. Gelin bu moral bozan ve
sıkıcı olan duruma objektif, tıbbi,
ama tedbirli şekilde göz atalım.
Burnumuzun kan damarları:
Burun iç tabakası ve burun etleri
kan damarlarından zengindir.
Özellikle burun orta bölmesinin ön
bölümünün kanlanması çok fazladır.
Ayrıca bu bölgenin örtü tabakası
bazı çocuklarda çok hassas ve
kanamaya eğilimlidir. Dolayısıyla bu
bölgenin iltihabı hastalıkları
parmakla kurcalanması çocuklarda
kanamanın en sık görülen sebebidir.
Burun kanamasına eşlik eden bulgular
çok önemlidir :
Sağlıklı bir çocukta burun kanaması
doktoru çok rahatsız etmez. Genelde
doktora başvuru sebebi nezle,
sinüzit, burun iltihabı gibi
sorunlar sonrası ortaya çıkan burun
kanamasıdır. Buradaki problem
iltihabı olaylar sonucu burun
mukozasının tahriş olması ve
kanamasıdır. Bazen kanama sümükle
birlikte olup, bazen taze kan
şeklindedir. Kış aylarında ev
ortamlarındaki kuru ve sıcak hava
bazen burun kanamasının sebebi
olabilmektedir. Burun içerisinde
kuruma ve kabuklanma sonucu çocuk
gece farkında olmadan burnunu
kurcalayabilir. Burun yabancı
cisimlerinin çıkartılmaya
çalışılması veya bunların yaptığı
yabancı cisim reaksiyonu kanamaya
sebep olabilir. Tahriş edici olan
tozlar hava kirliliği, burunda
kanlanmayı ve sonuçta burunda
kabuklanmayı artırır. Bu da sonuç
olarak burun alerjisini doğurabilir.
Hassas hale gelen burun örtü
tabakası daha kolay kanayabilir.
Özellikle burun içi kabuklanma
istenmeyen şekilde burun kurcalamaya
ve burun kanamasına sebep olur.
Burun mukozasının kuruması veya
incelmesi çocuklarda nadir bir durum
olmakla beraber kanamanın başka bir
sebebi olabilir. Kan hastalıkları,
vitamin eksiklikleri, karaciğer
bozuklukları, lösemi, daha nadir
görülen burun kanaması sebepleridir.
BURUN FİZYOLOLOJİSİ
Burun, fizyolojisi (çalışma
prensibi) gereği solunan havanın
sıcaklığına ve nem oranına
bakmaksızın ciğerlerimize çektiğimiz
havayı vücut ısısına getirir. Nispi
nem oranını %100'e yakın tutar.
Burun mukozası iş yeri, okul , ev
gibi nemlidiricisiz merkezi
ısıtmaların olduğu ortamlarda kurur.
Bu kuruluk ise mukoza dediğimiz örtü
tabasının daha hassas ve kolay
kanayabilir hale getirir. Kurun
burun mukozasının kış sendromu
dediğimiz durum burunda kabuklanma,
burun kurcalama ve sonucunda burun
kanaması ile seyreden durumdur. Aynı
durum uzun süre burun damlası ve
ilaç kullanan çocuklarda da
görülebilir. Çocuklarda burun
kanaması sıklıkla burun damlaları ve
enfeksiyon sonucu görülür. Ayrıca;
kuru hava, antigribal ilaçların
aşırı kullanımı ve burun kurcalama
alışkanlığı da bu sorunu doğurur.
Buruna gelen darbeler, üst solunum
yolları enfeksiyon hastalıkları,
alerjik durum hastalıkları ki bu
hastalıklar hem burun damarlarını
hassaslaştırarak hem de kabuklanma
yaparak kanamaya sebep olurlar.
Yabancı cisimler, taş ve silgiler
kanamaya sebep olabilirler. Burun
kanamalı bir çocukta çevresel
faktörlere, ısı, toz, kuru hava gibi
kanamanın mevsimsel olup olmadığına
kurcalama alışkanlığına, ÜSYE olup
olmadığına, alerjik yapı olup
olmadığına, kronik burun
tıkanıklığına, ailesel bir takım kan
hastalıklarının olup olmadığına
dikkat edilmelidir. Ayrıca
karaciğere zarar veren ilaçlar
aspirin ve gribal ilaçlar kullanıp
kullanmadığına ve iç organlarda
damarsal tümörler olup olmadığına
dikkat edilmelidir.
Laboratuar
Karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının
değerlendirmesi, tam kan sayımı ve
pıhtılaşma faktörünün incelenmesi
gereklidir. Ciddi burun travmaları
hariç, burun kanamaları genellikle
tek taraflı olur. Burun içinde
birden fazla odaktan kanama sistemik
bir hastalığın habercisi olabilir.
Kanamanın sebebini belirmek için yan
geniz bölgesi filmi, teşhiste
yardımcı olur. Eğer mümkünse yumuşak
endoskopla burun içi ve geniz
bölgesi muayenesi tanıda yardımcı
olabilir. Stafilakok bakteri
enfeksiyonu, doğumsal damar
genişlemeleri, damar hastalıkları,
tümöral oluşumlar çok daha nadir
görülen kanama sebepleridir.
Erkeklerde adolesan çağındaki ani
oluşan, fazlaca kanamaya sebep olan
ve burun tıkanıklığı ile seyreden
kanama sebebi geniz bölgesinin
anjiofibrom denilen bir hastalığının
sonucudur. Teşhisi K.B.B uzmanı
tarafından ameliyathane şartlarında
biyopsi ile konulur. Ayrıca
lenfoepiteliyoma denilen ve boyunda
lenf bezi büyümesi ile seyreden çene
hareketlerinde kısıtlama ve boyunda
bir yöne doğru çekilme ile seyreden
kötü huylu bir hastalıktır. Burun
kanamasının sıkça görülen diğer bir
sebebi ise burun operasyonları,
burun yolu ile anestezi uygulaması,
çeşitli sebeplerle burun içi
salgılarının vakum ile
temizlenmesidir. Burun orta
bölmesinin delikleri burun
kanamalarının durdurulması için
koyulan tamponlar ve burun orta
bölmesi eğrilikleri kanamaya sebep
olabilir.
Kanamayı önleme:
Kış aylarında burun kanaması
çocuklarda görülebilir. 10 – 12
saatlik uyku süresince odayı
nemlendirme çok önemlidir.
Nemlendirici kremler ve solüsyonlar
çözüm olabilir. Kuruma sonucu burun
kurcalama alışkanlığını durdurmak
bazen zor olabilir. Ancak bunun
kanama sebebi olduğu çocuk hastaya
anlatılabilirse bu da kanamanın
önlenmesinde önemli bir rol oynar.
Tedavi:
Çocuklarda kanamanın sebebi
genellikle burun ön kısmından olduğu
için kanama esnasında burun ucunu
işaret ve başparmakla bir iki dakika
süreyle sıkılması kanayı durdurmakta
etkili olur. Bu esnada çocuğu
oturtup, başını hafifçe öne eğmesi
kanamanın soluk borusuna kaçmasını
ve öksürüğü engeller. Burun içine
koyulacak bazı özel, yumuşak ve
kendiliğinden eriyebilen tamponlar
kanamayı durmada çok etkilidir.
Burun ucunun sıkılması ve tampon ile
durmayan tekrarlayıcı kanamalarda
eğer kanama odağı tespit
edilebilirse muayenehane şartlarında
lokal anestezi eşliğinde damarı
yakma işlemi yapılabilir. Yakma
işleminde genellikle solüsyon
tarzında kimyasal ajanlar
kullanılır. Nadiren ameliyatta
kullanılan elektrikli koter cihazı
ile damarın yakılması gerekir.
Dr. Hakan SÜMER
