Başlığı: Hamilelikte diş bakımı
Uzmanlar, eğer iyi bir beslenme
ile beraber yeterli ağız diş bakımı
yapılırsa, hamilelik döneminde
normal dönemden farklı bir diş
sorunu ile karşılaşılmayacağını
belirtiyorlar.
"Her doğumda bir diş kaybedilir"
düşüncesi doğru mu?
"Hamilelik sırasında bebeğin kendisi
için gerekli olan kalsiyumu annenin
dişlerinden alarak annesinin
dişlerinin çabuk çürümesine yol
açtığı, bu nedenle hamile annelerin
diş kaybına uğradığı" düşüncesi
tamamen yanlıştır.
Hamilelik sırasında annenin
dişlerinden kalsiyum kaybı olduğuna
dair herhangi bir bilimsel kanıt
yoktur. Bu dönemde bebeğin ve
annenin kemiklerinin sağlıklı
olabilmesi için annenin günlük
1200-1500 mg kalsiyuma gereksinimi
vardır. Hamilelik döneminde kadın
süt ve süt ürünleri ile yeşil
yapraklı sebzeler gibi kalsiyum
açısından zengin gıdalar alarak
kalsiyum gereksinimini
karşılamalıdır. Eğer gıdalarla
yeterli kalsiyum sağlanamazsa
bebeğin gelişimi için gerekli olan
miktar annenin kemiklerinden
karşılanır.
Eğer iyi bir beslenme ile beraber
yeterli ağız diş bakımı yapılırsa
hamilelik döneminde normal dönemden
farklı bir diş sorunu ile
karşılaşılmaz.
Hamilelik sırasında beslenme hem
annenin hem de bebeğin genel sağlığı
ve ağız diş sağlığı için oldukça
önemlidir. Hamilelikte bebeğin diş
gelişimi 5. ve 6. haftalarda başlar.
Ağız ve diş sağlığı açısından tüm
hamilelik döneminde:
A,C,D vitaminleri ile fosfor ve
kalsiyumdan zengin temel yiyecekler
alan meyveler ve sebzeler, tahıl ve
süt ürünleri ile, et, balık ve
yumurta dengeli olarak alınmalıdır.
Özellikle yemek aralarında şeker
mümkün olduğu kadar az alınmalıdır.
Kurutulmuş meyve ve karamel gibi
yapışkan şekerli yiyeceklerden
kaçınılmalıdır.
Hamilelik sırasında diş tedavisi
yapılabilir mi?
Hamileliğin ilk üç ayında bebeğin
organ gelişim evresi olan ilk üç
ayda etkili dental tedaviden
kaçınılmalıdır. Tedaviler ikinci üç
aya ertelenmelidir.
Diş yada diş eti iltihabı gibi acil
durumlarda, var olan enfeksiyonun
bebeğin gelişimini dental tedavinin
olumsuzluklarından daha fazla
etkileyebileceği düşüncesi ön plana
alınmalı ve bir jinekoloğun
önerileri doğrultusunda dental
tedavi yapılmalıdır.
Son üç ayda tedavi için gerekli olan
pozisyonları rahat alamaması ve
koltukta uzun süre oturamaması
nedeni ile diş tedavisi yaparken
anne rahatsız olabilmektedir.
Hamilelik sırasında ekstra bir
ağız-diş bakımı gerekli midir?
Günlük ağız ve diş bakımı kesintiye
uğratılmamalıdır.
Hamilelik öncesi tam bir ağız
muayenesinden geçerek optimal ağız
hijyenine kavuşmalı ve bunu sürdürme
alışkanlığı kazanılmalıdır. Çünkü
plak birikimi, ve diş eti
hastalıkları ile hamilelik sırasında
oluşan hormonal değişiklikler
arasında direkt ilişki vardır.
Hamilelik sırasında oluşan hormon
artışı ağız mukozasını dış etkenlere
karşı özellikle bakteri plaklarına
karşı daha hassas yapar. Günde en az
iki kez diş fırçası ve diş ipi
kullanarak etkili diş bakımı
yapılarak plak birikimine engel
olunmalıdır. Ağız gargaraları yada
ılık tuzlu su ile gargara
yapılmalıdır. Özellikle ılık tuzlu
su diş etlerini rahatlatır ve dişeti
hassasiyetini azaltır.
Hamilelikte dental anestezi
yapılabilir mi? Diş röntgeni
çekilebilir mi?
Hamilelik esnasında birçok ilacın
kullanılmaması yada kontrollü
kullanılması önerilmesine karşın,
dental tedavilerde kullanılan lokal
anestezilerin herhangi bir yan
etkisi rapor edilmemiştir. Lokal
anestezi kullanılmasında üretici
firmanın önerileri doğrultusunda
hareket edilmelidir. Herhangi bir
uyarı yoksa lokal anestezi
kullanmada bir sakınca yoktur.
Anestezi altında yapılan tedavide
hasta ağrı duymayacak ve daha az
stres yaşayacaktır.
Diş hekimliğinde kullanılan röntgen
makinalarında radyasyon çok düşük
seviyede olmasına rağmen hamilelerde
röntgen çekiminden kaçınılmalıdır.
Zorunluluk yoksa bu işlem doğum
sonrasına ertelenmelidir. Eğer acil
bir tedavi için kesinlikle röntgen
filmi çekilmesi gerekiyorsa, anneye
özel koruyucu önlük giydirilmeli,
hızlı film kullanarak düşük doz
uygulaması yapılmalıdır.
Hamilelikte diş çekilir mi?
Hamilelik tüm vücudun fiziksel ve
psikolojik yönden pek çok
değişikliklere uğradığı bir
dönemdir. Ağzımız ise vücudun bu tür
değişikliklerine karşı çok hassas
olan bir bölgesidir.
Anne adayı hamilelik süresince ister
istemez devamlı bebeğini düşündüğü
için kendi kişisel bakımını ihmal
edebilir. Mide bulantıları ve
kusmalar ağız içinde zararlı
etkilere neden olur. Bazı yiyecek ve
içeceklere karşı aşırı ilgi veya
aşırı tiksinme duyulması sonucu ağız
da bundan etkilenir.
Hormonal etkiler sonucunda ağız
içinde bazı değişimler olur. Örneğin
kandaki ve tükürükteki asit miktarı
arttığı için dişlerin çürümesi
kolaylaşır. Çünkü en basit
anlatımıyla, dişin çürümesi demek,
bakterilerin salgıladığı asitlerle
yumuşaması demektir. Diş eti
rahatsızlıkları da eskisinden daha
kolay ve daha sık oluşacaktır.
Hamile olmayı düşünen veya hamile
olan her kadın mutlaka bir diş
hekimi kontrolünden geçmeli, ağız
sağlığı için neler yapması veya
yapmaması gerektiğini öğrenmeli ve
gereken tedavilerini yaptırmalıdır.
Bu hem annenin hem de çocuğunun
sağlığı için çok önemlidir.
Hamilelik ağız sağlığını nasıl
etkiler?
Hamilelik sırasında anne dişlerinden
kalsiyum kaybı ve her hamilelikte
annenin bir dişini kaybedeceği
yanlış bir inanıştır. Fakat
hamilelik sırasında ağız sağlığında
bazı değişikliklerin olacağı da bir
gerçektir. En önemli değişiklik
östrojen ve progesteron hormon
düzeylerindeki artış olup, bu durum
da dişler üzerindeki plak
birikiminin artması ile
bağlantılıdır.
Eğer plak uzaklaştırılmazsa diş eti
iltihabına (gingivitis) neden olur.
Bu durum "hamilelik gingivitisi"
adını alır. Diş eti kırmızı, hacim
olarak artmış, hassas ve
kanamalıdır. Bu tablo daha çok 2. üç
aylık dönemde hamile kadınların
çoğunluğunu farklı şiddette etkiler.
Eğer gingivitis zaten mevcutsa
hamilelik sırasında şiddeti
artabilir ve tedavi edilmezse
periodontitise ilerleyebilir.
Bu problemler nasıl önlenebilir?
Diş eti iltihabı, dişlerin etkin
olarak bakımı ve temizlenmesi ile
önlenebilir. Her gün en az iki kez,
mümkün olan durumlarda her yemekten
sonra dişler fırçalanmalıdır. Her
gün tüm dişlerde diş ipliği ile
temizlik işlemi de yapılmalıdır.
Sabah diş fırçalamak rahatsızlık
veriyorsa ağız su veya anti-plaque
ve floridli gargaralarla
çalkalanmalıdır. Dengeli beslenme
ile birlikte C ve B12 vitamin
destekleri de ağız sağlığının
sürdürülmesi açısından önemlidir.
Diş hekimine daha sıklıkla gidilmesi
de etkin plak kontrolünü sağlayarak
gingivtis gelişimini önler.
Diş hekimine ne zaman gitmelidir?
Hamilelik döneminde diş hekimi
ziyaret edilmelidir. İlk 3 aylık
dönemde temizlik yapılması uygundur.
Diş hekimi hamileliğin kalan dönemi
için bir tedavi takvimi
hazırlayacaktır. İkinci 3 ayda da
ağız dokularında meydana gelen
değişikliklerin ve ağız bakımının
etkinliğinin değerlendirilmesi ile
birlikte tekrar temizlik
önerilebilir. Duruma göre üçüncü 3
aylık dönemde de tekrar randevu
verilebilir fakat tüm bu seanslar
mümkün olduğunca kısa süreli
olmalıdır.
Dişler hamilelik sırasında daha
çabuk mu çürür?
Daha öncede de belirtildiği gibi
"hamilelik döneminde annenin
dişlerinden kalsiyum çekildiği ve bu
nedenle her bebeğin anneye bir diş
kaybettireceği" inancı kesinlikle
doğru değildir. Hamilelik döneminde
vücuttaki dengenin bozulması
dişlerin çabuk çürümesine uygun bir
ortam yaratır. Bu dönemde dişlerin
daha çabuk çürümelerinin nedenleri
şunlardır:
Bebek beslenen dönemde tatlıya, abur
cubura aşırı istek belirir ve bunlar
yendikten sonra diş fırçalama ihmal
edilir.
İlk aylarda görülen kusmalardan
sonra anne ağız bakımına yeterince
özen göstermeyebilir.
Gebelik hormonlarının etkisi ile diş
etleri daha çabuk kanayan anne,
dişlerini fırçalamaktan kaçınır.
İşte bu nedenlerden ötürü bu dönemde
diş sağlığına daha özen göstermek
gerekir.
Bebeğin diş sağlığı için alınması
gereken önlemler var mıdır?
Bebeğin diş gelişimi anne karnında
başlar. Bu dönemde anne hem kendi
sağlığı hem de bebeğinin diş
gelişimi için dengeli beslenmeye
dikkat etmelidir. Diş sağlığı için
protein, A vitamini (et, süt,
yumurta, sarı sebze ve meyveler) C
vitamini (narenciye, domates,
çilek), D vitamini (et, süt,
yumurta, balık) ve kalsiyum (süt ve
süt ürünleri, yeşil yapraklı
sebzeler) dan zengin gıdaların
yeterince alınması gerekir.
Bunun yanı sıra bilinçsiz ilaç
kullanımından kaçınılmalıdır.
Kullanılan ilaçlar bebeğin diş
sağlığının yanı sıra genel vücut
gelişimini de olumsuz yönde
etkileyebilecektir. Bebeğin diş
sağlığı konusunda bilgili olmak,
çocuğunuzun ömür boyu sağlıklı
dişlere sahip olmasında ilk
basamaktır.
